Th8
Trong những năm gần đây, Biochar (than sinh học) nổi lên như một giải pháp nông nghiệp bền vững giúp cải tạo đất, tăng năng suất cây trồng và giảm chi phí phân bón. Tuy nhiên, khi muốn áp dụng thực tế, nhiều bà con thường đặt câu hỏi: giá Biochar trên thị trường hiện nay là bao nhiêu, và liệu tự sản xuất tại nhà có hiệu quả hơn so với việc mua Biochar thương mại không? Bài viết này sẽ phân tích chi tiết giá Biochar, những yếu tố ảnh hưởng đến giá, cũng như so sánh lợi ích – chi phí của hai lựa chọn để bà con có cái nhìn rõ ràng hơn.
1. Giá Biochar trên thị trường hiện nay
Hiện tại, giá Biochar trên thị trường Việt Nam có sự khác biệt lớn tùy vào nguồn nguyên liệu sản xuất, công nghệ chế biến và thương hiệu phân phối. Trung bình, giá Biochar dao động từ 6.000 – 12.000 đồng/kg. Đối với loại Biochar cao cấp, đã được xử lý bổ sung vi sinh hoặc phối trộn cùng phân hữu cơ, giá có thể lên tới 15.000 – 20.000 đồng/kg. Một bao 25kg Biochar thương mại, ví dụ như sản phẩm của Hữu Cơ Vàng, thường dao động từ 150.000 – 250.000 đồng. Đây là mức giá tương đối hợp lý so với lợi ích mà nó mang lại cho cây trồng.
Các yếu tố ảnh hưởng đến giá Biochar gồm:
– Nguyên liệu sản xuất: Biochar từ vỏ trấu thường rẻ hơn so với Biochar từ lõi bắp hoặc gỗ vụn.
– Công nghệ: Biochar sản xuất bằng lò hiện đại, kiểm soát nhiệt tốt, chất lượng đồng đều thì giá cao hơn.
– Quy mô: sản xuất quy mô lớn sẽ giảm giá thành so với sản xuất nhỏ lẻ.
– Chi phí vận chuyển: Biochar cồng kềnh, vận chuyển xa sẽ làm tăng giá bán.
Như vậy, để đánh giá đúng giá Biochar, bà con cần xác định rõ loại sản phẩm, nguồn cung và khoảng cách vận chuyển.
Bao Biochar Hữu Cơ Vàng và bát Biochar trên bàn gỗ trong vườn cây ăn trái
2. Nguyên liệu sản xuất Biochar
Biochar có thể được sản xuất từ nhiều phụ phẩm nông nghiệp sẵn có: rơm rạ, vỏ trấu, lõi bắp, vỏ cà phê, cành cây sau tỉa… Mỗi loại nguyên liệu sẽ tạo ra Biochar với đặc tính khác nhau. Ví dụ: Biochar từ vỏ trấu có cấu trúc xốp, giữ nước tốt; Biochar từ lõi bắp giàu carbon hơn, giữ dinh dưỡng lâu hơn.
Sử dụng nguyên liệu tại chỗ để sản xuất Biochar giúp giảm đáng kể chi phí. Thay vì phải xử lý đốt bỏ gây ô nhiễm, bà con có thể biến chúng thành sản phẩm hữu ích cho đất và cây trồng. Đây cũng là lý do ngày càng nhiều hộ nông dân chọn tự sản xuất Biochar.
Ba bát Biochar đặt trước 3 đống rơm rạ, vỏ trấu và lõi bắp, cạnh bao Hữu Cơ Vàng
3. Quy trình sản xuất Biochar bằng lò thùng phi
Một trong những cách đơn giản và rẻ nhất để sản xuất Biochar là dùng lò thùng phi. Thùng phi kim loại được cải tiến thành lò yếm khí, nguyên liệu bên trong được đốt trong điều kiện thiếu oxy, giúp tạo ra Biochar thay vì tro.
Trong quá trình đốt, bà con chỉ cần quan sát lượng khói trắng nhẹ thoát ra từ nắp lò. Nếu khói chuyển sang màu đen đặc, nghĩa là lò bị thiếu kiểm soát, cần điều chỉnh lại. Một mẻ đốt thường kéo dài từ 3 – 5 giờ, tùy loại nguyên liệu và độ ẩm. Kết quả thu được là than sinh học màu đen, nhẹ, xốp, dễ vỡ vụn.
[Ảnh 3: Lò thùng phi đen trong vườn cây ăn trái, có khói trắng nhẹ thoát ra từ nắp, cạnh bao Biochar Hữu Cơ Vàng.]
4. Nạp nguyên liệu vào lò
Khi sản xuất Biochar bằng lò thùng phi, nguyên liệu cần được nạp từng đợt để đảm bảo cháy đều. Không nên nạp quá đầy hoặc nén chặt, vì sẽ khiến oxy khó lưu thông, làm giảm chất lượng Biochar. Nguyên liệu phổ biến là vỏ trấu, lõi bắp, cành cây nhỏ… Sau khi nạp, đậy kín nắp lò và theo dõi quá trình.
Kết quả thu được sau vài giờ là Biochar đạt chuẩn: màu đen, nhẹ, không còn mùi khói gắt. Nếu sản phẩm quá vụn, nhiều tro thì chứng tỏ quá trình đốt không chuẩn. Vì vậy, kỹ thuật nạp nguyên liệu và kiểm soát nhiệt độ rất quan trọng.
5. Có nên mua hay tự sản xuất Biochar?
Đây là câu hỏi quan trọng mà bà con nào cũng băn khoăn. Mỗi lựa chọn đều có ưu – nhược điểm riêng.
*Mua Biochar thương mại:*
– Ưu điểm: tiện lợi, chất lượng ổn định, có thể sử dụng ngay, tiết kiệm công sức.
– Nhược điểm: giá thành cao hơn, phụ thuộc nguồn cung, chi phí vận chuyển lớn nếu ở xa.
*Tự sản xuất Biochar:*
– Ưu điểm: chi phí cực thấp (chỉ khoảng 1.000 – 2.000 đồng/kg), tận dụng phế phẩm nông nghiệp, chủ động số lượng.
– Nhược điểm: tốn thời gian, công sức, cần kỹ thuật để đảm bảo chất lượng.
Như vậy, nếu bà con có nguồn phụ phẩm dồi dào và muốn tiết kiệm chi phí lâu dài, tự sản xuất là lựa chọn hợp lý. Ngược lại, nếu cần số lượng ít và muốn dùng ngay, mua Biochar thương mại sẽ tiện lợi hơn.
6. Ứng dụng Biochar trong vườn cây ăn trái
Biochar có thể sử dụng cho nhiều loại cây trồng: lúa, hoa màu, cây công nghiệp (cà phê, tiêu, cao su), nhưng đặc biệt hiệu quả ở cây ăn trái lâu năm như sầu riêng, xoài, mít, chôm chôm. Khi bón Biochar, bà con nên trộn cùng phân hữu cơ hoai mục để tăng hiệu quả. Biochar giúp giữ ẩm tốt trong mùa khô, đồng thời hạn chế rửa trôi dinh dưỡng khi mưa lớn.
Ngoài ra, Biochar còn tạo môi trường sống cho vi sinh vật có lợi, cải thiện hệ sinh thái đất, giúp rễ cây phát triển mạnh, cây khỏe và ít sâu bệnh hơn. Nghiên cứu thực tế tại nhiều vườn sầu riêng miền Tây cho thấy, bón Biochar kết hợp phân hữu cơ có thể giúp tăng năng suất 15 – 20%.
7. Cách bảo quản Biochar
Biochar sau khi sản xuất hoặc mua về cần được bảo quản đúng cách để giữ chất lượng lâu dài. Nên bảo quản nơi khô ráo, tránh mưa nắng trực tiếp. Với Biochar thương mại, các bao 25kg thường được đóng gói chắc chắn, xếp trên pallet để tránh ẩm mốc. Nếu bà con tự sản xuất số lượng lớn, có thể dùng bao tải trắng sạch, buộc kín miệng và cất trong nhà kho.
Bảo quản đúng cách giúp Biochar không bị ẩm, không mất đi tính xốp và khả năng hấp thụ. Khi cần sử dụng, chỉ việc mở bao và trộn với phân hữu cơ hoặc NPK theo nhu cầu.
